İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Kültür
  3. KUZEY’DE BİR KRALLIK:İSVEÇ
Trendlerdeki Yazı

KUZEY’DE BİR KRALLIK:İSVEÇ

stockholm-1876342_1920

KUZEY’DE BİR KRALLIK:İSVEÇ

Giriş

Bu kez rotamızda İskandinavya’nın başkenti var 🙂 Gelişmişlik ve mutluluk denince aklımıza gelen ilk ülkelerden olan İsveç, kartpostallık manzaralarıyla adeta görsel bir şölen sunan, huzurun ve mutluluğun değişmeyen adreslerinden… patentin, bilimin ve Nobel’in başkenti olan ülke aynı zamanda Vikinglerin diyarı. İsveç, hakkında duyduklarımızdan çok daha ilginç bir ülke. Hadi gelin birlikte bu güzel ülkeye doğru bir yolculuğa çıkalım 🙂

Tarihçesi

İsveç’e ilk yerleşmeler var olan kayıtlara göre M.Ö. 800’lü yıllarda ülkenin güney ucunda görülmeye başlandı. Zamanla halk ticaret yapmak için Akdeniz’e yönelmeye başladı ve böylelikle Romalılarla ticari ilişkiler kuruldu. 10. ve 11.yüzyıllarda bazı zamanlar Norveç ve Danimarka’yla çatışma yaşayan İsveç Krallığı zamanla Finlandiya’yı kendi topraklarına kattı. 13.yüzyılda ise İskandinav ülkeleri (İsveç, Norveç, Finlandiya ve Danimarka) Kalmar Birliği altında toplandı. Birlik yaklaşık 125 yıl ayakta durmayı başardı.

İsveçte bir köprü ve altından geçen bir nehir
İsveçte bir köprü ve altından geçen bir nehir

İsveç, Danimarka ile sıklıkla sorun yaşamaya başlayınca Danimarka’yı İsveç’ten kovarak birliğin sona ermesini sağladı. İsveç Kralı Gustaf Vasa 1523’te İsveç’in bağımsızlığını resmen ilan etti. Bu ilandan sonra devam eden 200 yıl içinde İsveç; Danimarka, Polonya ve Rusya’yla Baltık Denizi egemenliği için sürekli savaşlar yaptı. İsveç’in Baltık Denizi’ndeki egemenliği Ruslara yenilince son bulmuştur.

1818 yılına geldiğimizde büyük imparator Napolyon’un generallerinden olan Jean Buptiste Bernadotte  XIV.Karl ismiyle İsveç Krallığı’nın tahtına oturdu. Bugünkü İsveç Krallığı da bu soydan gelmektedir. XIV.Karl Norveç ile İsveç’in birleşmesini sağlamıştır, ancak bu birleşme 1905 yılında barışçıl bir şekilde son bulmuştur. İsveç I. ve II. Dünya Savaşları’nda tamamen tarafsız kalmıştır. Günümüzde de bu tarafsızlığını bozmamak adına NATO’ya katılmamayı tercih ediyor. Ancak 1 Ocak 1995 yılından beri ülke AB üyesidir. Ülke bugün parlamenter monarşi ile yönetilmektedir. Kral varlığını sadece sembolik olarak sürdürmektedir. Sembolik olarak bile olsa bir kralın olması ülkenin demokrasisine gölge düşürmemiştir. Hatta ülke, daha önce 167 ülke arasından en demokratik ülke unvanını almıştır.

Stockholm Kraliyet Sarayı
Stockholm Kraliyet Sarayı

Coğrafya ve Nüfus

Kuzey Avrupa’da yer alan ülkenin batısında Finlandiya ile, doğusunda ise Norveç ile kara sınırı bulunur. Ayrıca deniz sınırı olan Danimarka’yla arasında ülkeler arası geçişi kolaylaştırmak amacıyla yapılan Öresund Köprüsü vardır. Dünya’nın en yeşil dördüncü ülkesi olan İsveç’in yaklaşık %65’i ormanlarla kaplıyken, ülkede her yıl 340 milyon ağaç dikilmektedir. Ülkede toplam 7 bin adet göl bulunmaktadır. Yaklaşık 450.295 km2 yüz ölçümüne sahip olan  ülke büyüklük bakımından AB ülkeleri arasında en büyük üçüncü ülkedir. Başkenti Stockholm olan ülkenin nüfusu 10 milyondan fazladır. Ülke halkının büyük çoğunluğu kentlerde yaşarken nüfus güneye doğru gidildikçe yoğunlaşır. Ülke II. Dünya Savaşı’ndan sonra komşu ülkelerinden, 1990’lar itibariyle de Ortadoğu’dan yoğun bir şekilde göç almaya başlamıştır.

Dil ve Din

İsveç’te en sık kullanılan dil İsveççedir. Bir Kuzey Cermen dili olan İsveççe Danca ve Norveççeye göre biçim ve okuyuş anlamında farklılıklar gösterir. İsveççe 2008 yılında ülkenin resmi dili olarak seçilmiştir. Bu tarihe gelene kadar ülkenin resmi bir dili bulunmuyordu. Ülkede konuşulan bir diğer dil olan Fince ise ülkedeki nüfusun yaklaşık %3’ü tarafından konuşulduğu için azınlık dili olarak bilinir. Bunun yanında din bakımından ise 11. yüzyıla kadar putperestliğe inanan İsveç halkı bu yüzyılda Hristiyanlaşmış ve 19. Yüzyıla kadar başka tanrılara tapmak yasaklanmıştı. Günümüzde ise İsveç’te din çeşitlilik göstermektedir. 2018 yılında resmi olarak Hristiyanlar ülke nüfusunun %65’ini oluştururken Müslümanlar %2, hiçbir dine bağlı olmayanlar ise nüfusun yaklaşık %33’ünü oluşturur. Bunun yanı sıra ülkede bütün dinlere karşı büyük bir saygı vardır.

İsveç te bir katedral
İsveçte bir katedral

Toplum ve Kültür

İsveç; müzik, heykeltıraş ve resim alanında Dünya çapında tanınmış sanatçılara sahiptir. Ayrıca bu sanatçılardan bazıları Selma Lagerlöf ve Harry Martinson gibi Nobel Ödülü’ne sahip sanatçılardır. 2018 itibariyle ülkenin yaklaşık 32 adet Nobel Ödülü bulunmaktadır. Adını sık sık bilim adamalarıyla duyduğumuz İsveç için bu şaşırtıcı değil aksine beklenen bir sayıdır. İsveç halkı giyim kuşam olarak da yaşam tarzı olarak da sadeliği benimsemiştir. Lüks tutkusu ve göz önünde olmak onlar için fazla bir önem teşkil etmez hatta birçoğu unvan kullanmayı dahi tercih etmez. Öyle ki kartvizitlerin dahi üstünde unvanlar yazmaz.


Yemek

İsveç mutfağı genel olarak bakıldığı zaman diğer İskandinav ülkeleriyle benzerlik gösterir. Et balık ve patates İsveç mutfağının vazgeçilmezidir. Baharat ülke toprağında  az sayılacak bir miktarda yetiştiği için yemeklerde baharat kullanma alışkanlıklarının olduğu söylenemez. İsveç mutfağının en meşhur yemeği et suyu ve haşlanmış patates ile servis edilen İsveç köftesidir. Bunun yanında balık yemekleri de ülkenin genelinde çok sevilen ve tercih edilen yemeklerdir.

 

Turizm

 

Kış turizmine önem verilen ülkede Dünya’nın ilk ve tek buzdan oteli bulunuyor. Otel her yıl baştan inşa edilirken toplum tarafından büyük rağbet görüyor. Ülkenin uzun vadede en büyük hedefi ise 2050’ye kadar kömür ve petrol gibi fosil yakıtları tamamen bırakmak. Günümüzde imkansız gözüken bu hedefe İsveç gibi sosyal refah ve ekonomi anlamında Dünya’da ilk sıralarda yer alan, mutluluk ve uzun yaşama istatistiklerinde her daim zirveye oynayan ülkenin bunu başaracağına olan inancı tam.

İsveçte Kuzey Işıkları
İsveçte Kuzey Işıkları

Son Olarak

Kayalar üzerine inşa edilen bu şehirde yerin altında bulunan metro durakları turistlerin en uğrak noktalarındandır. Bir metro ne kadar turistik olabilir dediğiniz duyar gibiyim. Ancak söz konusu İsveç ise metro durakları adeta bir sanat eserine dönüşebiliyor. Her istasyon kendine özgü tasarımlarıyla sizi büyülerken metro beklemek daha keyifli bir hale dönüşüyor. İsveç’te sahip olduğunuz evcil hayvanınız doğum yapmışsa tam 6 ay iş yerinden izin kullanabiliyorsunuz. Sizce de kulağa çok şaşırtıcı gelmiyor mu? Eğer siz çocuk sahibi olduysanız bu kez de izin süresi 480 gün oluyor. Ek olarak babalar da yeni doğan çocukla vakit geçirmek için 90 gün izin kullanmak zorundadır.

stockholm
stockholm

Dinamitin icadıyla tanıdığımız ünlü mucit Alfred Bernhard Nobel sayesinde İsveç’in Nobel Ödülleriyle ünlü olduğunu biliyor muydunuz? İsveç’te bir gazetenin, ünlü mucit’in  kardeşi öldüğünde yanlışlıkla onun adına bir ölüm ilanı yayınlayıp “Ölüm taciri öldü” başlığı atması onu çok üzmüştür ve ölümünden sonra daha iyi anılmak için tüm mirasını Nobel Vakfının kurulmasına devretmiştir.

İsveç’te donmuş göllerde ders çalışan çocuklar görebilirsiniz bu çocuklara doğayı sevmek ve zor şartlara alışmak bilincini aşılanmak içindir. Üstelik İsveç’te devlet lise öğrencilerine her ay 200$ gibi bizim için oldukça ütopik bir rakamı harçlık olarak vermektedir. Ancak okulu uzatmamak ve fuzuli devamsızlık yapmamak şartıyla.

Bugün sizinle yemyeşil doğası ve alışılagelmişin dışında olan kurallarıyla birçoğumuzun yaşamak isteyeceği bir  ülkeye, İsveç’e doğru keyifli bir gezintiye çıktık. Kuzey ışıklarının da rahatça gözlemlenebildiği bu ülkeye yolunuz düşerse bizim için de bir kartpostallık fotoğraf çekin😉

Yorum Yap

Yorum Yap

Yorumlar (2)

  1. gulsen_avatar

    Gereksiz bilgilerden arındırılmış ve samimi bir dille kaleme alınmış bir yazı olmuş. Teşekkür ederiz epey faideli bir yazı 😘😉

  2. gulsen_avatar
    3 hafta önce

    Çok faydalandığım bir yazı oldu.Kaleminize sağlık👏

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir